PERMA

PERMA مدلی برای خوشبختی

یکی از چیزهایی که همه انسان ها همیشه به دنبال آن بوده و هستند شادی و خوشبختی است. شاید بتوانیم بگوییم امروزه بسیاری از تلاش های ما برای چشیدن طعم خوشبختی است. اما واقعاً خوشبختی و شادی چیست؟ راه رسیدن به آن کدام است؟ چه مواردی در هر یک از ما می تواند این احساس را برانگیزد؟ مطمئناً حس شادی برای هر فردی متفاوت از دیگری است، شادی برای یک نویسنده، یک تاجر، یک دانشجو، یک کارمند، یک همسر و … قطعاً با یکدیگر متفاوت خواهد بود.

اما از آنجا که روانشناسی مثبت گرا به دنبال آن است که افراد علاوه بر تجربه شادکامی و خوشبختی در مسیر شکوفایی (flourish) هم قرار گیرند و هدف نهایی دکتر سلیگمن افزایش رضایت از زندگی بوده و این میسر نخواهد شد مگر با تجربه شادی؛ تحقیقات متعددی در این زمینه انجام شد. مدل PERMA  که حاصل این مطالعات و پژوهش هاست به ما کمک خواهد کرد تا آسان تر معنای واقعی شادی و راه های بدست آوردن آنرا بیاموزیم.

ماجرا از اینجا شروع شد که ابتدا دکتر سلیگمن در نظریه شادکامی اصیل سه عنصر را برای شادی و خوشبختی معرفی کرد و بعد طی تحقیقات بعدی دو عنصر آخر هم به آن اضافه شد و نظریه به زیستی PERMA معرفی شد. این ۵ عنصر عبارتند از:

۱- احساسات و هیجانات مثبت

۲- درگیری مثبت در کارها (flow)

۳- معنا داشتن زندگی

۴- روابط مثبت

۵- دستاورد یا پیشرفت در زندگی

PERMA

حال به شرح مختصری در مورد این ۵ عنصر می پردازیم:

۱- احساسات و هیجانات مثبت نه به معنای آنکه در هر شرایطی لبخند به لب داشته باشیم بلکه باید خوشحالی و خوش بینی ما آنقدر درونی شده باشد که این حس به تمام وقایع گذشته، حال و آینده ما وصل باشد. داشتن حس مثبت چه در زندگی فردی و چه خانوادگی، شغلی، سلامت فیزیکی و روحی می تواند اثرات زیادی داشته باشد. البته در مقالات مرتبط با این موضوع بین دو واژه pleasure و enjoyment تفاوت قائل شده اند. pleasure لذت و شادی بعد از رفع نیازهای فیزیکی مانند گرسنگی، تشنگی، خواب و … است، اما enjoyment حسی است که موجب خلاقیت ذهن و فکر می شود مانند زمانی که یک مسابقه فوتبال را می بریم، یک آدم برفی می سازیم، یک پازل را کامل می کنیم، یک پروژه کاری را به پایان می رسانیم.

۲- اینکه در زندگی موضوع و فعالیت مثبتی داشته باشیم که گاهی اوقات کاملاً ما را جذب و درگیر خودش کند، بسیار خوب است. این مشغله می تواند موجب رشد و پرورش شادی شود. البته عنصر دوم از مدل PERMA کاملاً شخصی است و هر کسی از درگیربودن با موضوع خاصی لذت می برد، فردی از کتاب خواندن، دیگری از ورزش، رقص، نقاشی، موسیقی، باغبانی، آموزش و یادگیری، همکاری با موسسه های خیریه و …

اما به هر حال همه ما نیاز به عواملی داریم که ما را دقیقاً در لحظه حال قرار داده و حالت flow را تجربه کنیم، زمان را فراموش کنیم، تمام انرژی و توان و مهارتهایمان را ناخودآگاه برای آن بکار ببریم مانند بچه ها هنگام بازی کردن.

۳- داشتن معنا در زندگی انگیزه و دلیل ادامه آن است. نه لذتی از جنس مال و ثروت یا مقام و شهرت بلکه چیزی فراتر از مادیات. چیزی از جنس اخلاقیات، بشردوستی، باور و اعتقاد، حتی کمک های داوطلبانه، حفاظت از کره زمین، حیوانات و … زمانیکه معنای زندگی را می یابیم مشتاقانه تر و متعهدانه تر به وظایف خود می پردازیم و راضی تر و شادتر هستیم.

۴- انسان موجودی اجتماعی است و نیاز به ارتباط، عشق، صمیمیت و تعامل دارد. داشتن روابط مثبت با والدین، خواهر و برادر، دوستان می تواند شادی زندگی را افزایش دهد. ارتباطات می تواند حمایت اجتماعی و عاطفی را برای روزهای سخت شکل دهد. معمولاً افرادی که حلقه ای از دوستان دائمی و روابط مثبت قوی تری دارند در زندگی شادتر و امیدوارتر هستند. تحقیقات نشان داده زمانی که ما در معرض جدایی قرار می گیریم مراکز درد در مغز ما فعال می شوند و این می تواند دلیل خوبی باشد که چرا چیزی بدتر از تجربه انزوا و تنهایی در زندگی بشر وجود ندارد.

۵- داشتن هدف های واقعی و صریح در زندگی و رسیدن به آنها احساس بسیار خوبی است حتی اگر هدفی در حد مطالعه یا ورزش روزانه، تغذیه صحیح و امثال آنها باشد. موفقیت در زندگی یک جز ضروری است و باعث بالارفتن اعتماد به نفس و عزت نفس و نهایتاً پیشرفت و شکوفایی می شود.

حال چگونه از PERMA در زندگی مان استفاده کنیم و مزایای آن چیست؟ 

افراد مختلف از هر یک از این ۵ عنصر با درجات متفاوتی برخوردارند. یک زندگی خوب برای یک نفر الزاماً زندگی خوب برای دیگری نیست. پس نمی توان به افراد نسخه یکسان داد و گفت چه چیزی ارزشمند است و چه گزینه هایی را انتخاب کنید. تنها می توان کمک کرد تا انتخاب های آگاهانه تری داشته باشند که با ارزش ها و منافعشان هماهنگ و همراستا باشد. PERMA به ما کمک می کند تا متوجه شویم چه چیزی در زندگی می تواند برایمان ارزشمندتر و رضایت بخش تر باشد. استفاده از مدل PERMA ما را یاری می دهد تا فراتر از “زنده ماندن” زندگی کنیم و به “شکوفایی و پیشرفت” دست یابیم. PERMA موجب عملکرد بهتر، روابط رضایت بخش تر، سلامتی جسمی و روحی، عمر طولانی تر، مشکلات خواب کمتر، فرسودگی شغلی کمتر، افزایش توانایی مقابله با مسائل و … می شود.

اینفوگرافی زیر می تواند به درک بهتر مدل PERMA کمک کند:

PERMA 
با همه این گفته ها و نوشته ها فکر می کنم شنیدن درباره نظریه به زیستی PERMA از زبان کسی که سال ها وقت صرف این موضوع کرده شنیدنی تر و مفیدتر باشد:

 

2 دیدگاه برای “PERMA مدلی برای خوشبختی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *