شوخ طبعي در روانشناسي مثبت گرا و سبك هاي آن

شوخ طبعي (Humor) يكي ديگر از مفاهيم مهم در روانشناسي مثبت گرا است كه مي تواند قابل توجه باشد. در سلسله مراتب هرم مازلو، بالاترين قسمت مربوط به خودشكوفايي است و يكي از ويژگي هاي افراد خودشكوفا، شوخ طبعي است.

شوخ طبعي يعني توانايي احساس شادي كردن و كم كردن تنش ها كه در همه فرهنگها و همه سنين ديده مي شود، اما در دهه هاي اخير روانشناسي آنرا يك رفتار ضروري و بنيادي براي همه افراد مي داند كه مي تواند در راستاي به‌باشي (well being) و رفاه رواني مورد استفاده قرار گيرد.

گفته مي شود كه كودكان بطور متوسط در روز ۲۰۰ بار مي خندند و بزرگسالان تنها ۵ بار. شوخي و خنده اي كه از انگيزه هاي سالم برخيزد موجب تراوش هورمون هاي مربوط به كاهش استرس و فشار رواني شده و ايمني بدن و كاركرد مغز را افزايش مي دهد.

در مطالب قبلي شوخ طبعي را يكي از ويژگي هاي افراد تاب آور بر شمرديم. اين ويژگي همچنين موجب افزايش عزت نفس، خلاقيت و خوش بيني، تقويت سيستم ايمني شده و كمك مي كند تا با تعارض هاي هيجاني يا عوامل استرس زاي بيروني (با پررنگ تر كردن بخش هاي طنز آميز و سرگرم كننده زندگي) مقابله كنيم.

افراد شوخ طبع در روابط بين فردي و تعامل مثبت موفق ترند، ميزان تنش، استرس و تعارض در آنها كمتر بوده و بواسطه داشتن اين صفت در مواجهه با افكار منفي و مصائب و مشكلات زندگي، راه هاي بهتر در پيش مي گيرند.

شوخ طبعي پادزهر مشكلات است و موجب افزايش بهبود كيفيت زندگي مي شود. يكي از مواردي كه دكتر ويكتور فرانكل در كتاب خود (انسان در جستجوي معنا) به آن اشاره كرده است اينكه افراد شوخ طبع بهتر از ديگران مي توانستند زندان هاي مرگ بار آشويتس را تحمل كرده و به زندگي ادامه دهند. در حقيقت داشتن اين ويژگي نوعي تسهيل كننده و تعديل كننده كاهش مصائب و دردهاست چرا كه شادي و خنديدن اثري مانند آندروفين ها دارد.

همچنين كريستوفر پترسون در طبقه بندي فضيلت ها در فضيلت تعالي، شوخ طبعي را يكي از ويژگي هاي شخصيتي بر شمرده است.

در روان شناسي مثبت گرا روانشناسان سعي كردند رابطه بين حس شوخ طبعي و جنبه هاي مختلف سلامت جسماني، رواني – اجتماعي و بهزيستي را بررسي كنند. دكتر راد مارتين (Rod A.Martin) كه از پژوهشگران معروف در اين حوزه است براي شوخ طبعي ۴ سبك تعريف كرد:

۱٫ پيوند دهنده (Affiliative Humor): در جمع لطيفه گفتن و برقراري ارتباط و سرگرم كردن ديگران اما همزمان ارزش قائل شدن براي شخصيت خود.

۲٫ خودارزنده ساز (Self enhancing Humor): در تنهايي خود نگاه شوخ طبعي به زندگي و مسائل آن داشتن.

۳٫ پرخاشگرانه (Aggressive Humor): طعنه زدن و مسخره كردن و تحقير ديگران در قالب شوخي.

۴. خودشكنانه (Self defeating Humor): سرگرم كردن ديگران اما همراه با مضحكه و تحقير كردن خود.

هر يك از اين سبك ها در افراد مختلف متفاوت است و مي تواند ناشي از درجات متفاوتي از عزت نفس، اعتماد به نفس، افسردگي و سلامت يا عدم سلامت روان شناختي در فرد بوده و به همين دليل امروزه شوخ طبعي يكي از روش هاي درماني در بيماران مبتلا به افسردگي و استرس مورد استفاده قرار مي گيرد.

به هر روي زندگي پر از چالش است و يكي از مهارت هاي لازم براي كنار آمدن و برطرف كردن اين چالش ها داشتن حس شوخ طبعي است. در مطلب بعدي با پرسشنامه شوخ طبعي (SHQ) مي توانيم ميزان اين مهارت را در خود بسنجيم.

منبع عكس: www.ravanshena30.com

یک دیدگاه برای “شوخ طبعي در روانشناسي مثبت گرا و سبك هاي آن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *