سخت رویی

سخت رویی (Hardiness)

سخت رویی (Hardiness) یکی دیگر از مفاهیم روانشناسی مثبت گراست.

اگر آن را در لغت نامه فارسی جستجو کنید به معنی مقاومت، پایداری در برابر سختی ها، استحکام و انعطاف پذیری است. در روانشناسی مثبت گرا در واقع نوعی سبک شخصیتی است که در آن شخص هنگام مواجه با استرس ناشی از تروما و مشکلات عقب نشینی نکرده و به جای احساس عجز و ناتوانی، احساس کنترل بر شرایط دارد و مشکلات را فرصتی برای رشد تلقی می کند و نه تهدید و درصدد حل آن ها بر می آید. بنابراین سخت رویی توانایی تحمل شرایط دشوار است. این ویژگی، مقابله با استرس و تروما را تسهیل کرده و مانع بروز بیماری های جسمی و روحی – روانی می شود.

در سال ۱۹۷۹ دکتر سالواتر مدی (Dr.Salvatore Maddi) روانشناس تحصیل کرده دانشگاه هاروارد کمبریج و موسس انجمن علمی سخت رویی به همراه سوزان کوباسا (Suzanne C.kobasa) طی سال ها (حدود ۱۲ سال) آزمایش و تحقیق بر روی شرکت ایلینویز بل تلفن (IBT) به این مفهوم دست یافتند. آنها اقدام به تغییر و بازسازی قوانین و شرایط سازمان کرده و در نتیجه تعداد زیادی از کارکنان دچار عوارض استرس ناشی از تغییرات از قبیل حمله هایی قلبی، سرطان، خودکشی، اضطراب و افسردگی، اعتیاد به الکل و دارو شدند و تعداد کمی حدود یک سوم هم با این شرایط سازگار شده و حتی رشد و پیشرفت کردند.

سخت رویی

نتیجه سال ها تحقیق و آزمایش و مطالعه و مصاحبه این شد که کسانی که تغییر را به عنوان یک چالش مثبت در نظر می گیرند و نسبت به تغییر ایده ها نگرش مثبت دارند، احساس اعتماد به نفس و توانایی بیشتری داشته و به دنبال حل مشکلات هستند و نه اجتناب از آنها. همچنین کمتر دچار بیماری فیزیکی و روحی می شوند.

مجموعه این تحقیقات و گزارش نتایج آنها که بر روی گروه های متعددی اعم از سربازان، مدیران، ورزشکاران و دانشجویان صورت گرفته، توسط دکتر مدی و کوباسا در قالب یک کتاب با نام (Hardiness (Turning Stressful Circumstances into Resilient Growth به توضیح کامل تری از این مفهوم همراه با آزمایش ها پرداخته که در آینده نزدیک خلاصه ای از آن را تقدیم خواهم کرد.

آنها دریافتند که سه مولفه (۳C) سخت رویی را تشکیل داده و لازم است که این سه به طور یکپارچه و در تعادل با هم باشند تا سخت رویی موثر واقع شود:

۱- تعهد (commitment) به این معنا که فرد به ارزشها و عقایدش باور و پایداری دارد و کناره گیری و انزواطلبی را انتخاب نمی کند.

۲- کنترل (control) به این معنا که فرد قدرت تأثیرگذاری بر رویدادهایی که با آن مواجه است را دارد و شرایط را به نفع خود تغییر می دهد هر چقدر هم که دشوار باشد.

۳- مبارزه جویی (challenge) به این معنا که فرد درک درستی از شرایط داشته و تغییرات را غیرعادی و تهدید نمی داند و از آنها استقبال کرده و آنها را محرک و فرصتی برای رشد می داند.

ترکیب این سه مولفه منبع شهامت و قدرت برای برخورد با شرایط استرس زاست.

سخت رویی فواید قابل توجهی دارد و مانند سپری در مقابله با شرایط سخت و استرس زاست. باعث رشد و پرورش شخصیت فرد و انعطاف پذیری و بازیابی (تاب آوری) می شود. از آنجایی که ترکیبی از مکانیزم های شناختی، رفتاری و فرآیندهای بیولوژیکی است موجب جسارت افراد برای روبه رو شدن با شرایط استرس زا می شود. این افراد فعال تر و هدفمندترند و با علاقه و هیجان زندگی می کنند. قدرت انتخاب دارند و مسئولیت زندگی خود را به عهده می گیرند. آنها استرس را در زندگی پذیرفته و آن را نه انکار کرده و نه با خشونت با آن مواجه می شوند.  قدرت جایگزینی افکار و روش های تفکر مثبت را به جای تفکر منفی به فرد می دهد. موجب مدیریت هیجان، مدیریت تعارض و تنش در افراد می شود. همچنین این صفت در همه افراد قابل آموزش و ارتقاء است و بهترین زمان دوران کودکی و از طریق حمایت والدین و معلمان و تشویق آن ها برای حل مشکلات است.

 

**********

 

آیا شما از مقدار کافی سخت رویی برخوردار هستید؟ لطفاً مطلب بعدی را دنبال کنید.

4 دیدگاه برای “سخت رویی (Hardiness)

  1. یه نکته در مورد کلمات تخصصی تر: در متن از “بازیابی (تاب آوری)” استفاده کردی . شخصا اگر قبل از خوندن این متن راجع به Resilience با هم صحبت نکرده بودیم متن برام آشفته و سخت میشد. بنظرم خیلی خوب میشه حالا که این صفحه لندینگ پیج یا دروازه ورود به بحث سخت رویی هست، کمی روانتر، قابل فهم تر و با کلمات ساده تری موضوع رو توضیح بدی.
    الان روی مد assertive هستم! بنابراین صریح نوشتم. امیدوارم حق خطا و اشتباه رو برای من قایل بشی 😉

  2. سلام سارای عزیز
    مرسی از مطالب خوبی که می‌نویسی. لذت می‌برم و استفاده می‌کنم.
    نمیدونم چقدر ربط داره یا نه. من وقتی Hardiness رو دیدم و توضیحاتت رو خوندم حس کردم شاید چیزی شبیه مفهوم «پوست کلفت بودن» هست که من تو ذهن دارم. کسی که زود ناراحت یا مایوس نمیشه و سریع هم تحت تاثیر حرف دیگران یا رفتار دیگران قرار نمی‌گیره، از دید من یک آدم پوست کلفته 🙂
    ببخشید اگه زیر پست علمی تو یه کامنت غیر علمی نوشتم.

    1. درود مرضای عزیز
      ممنون که مطالب رو می خونی، باعثه افتخاره. من هم باهات موافقم سخت رو بودن در واقع همون کم نیاوردن و جا نزدنه.
      یا راهی خواهم یافت … یا راهی خواهم ساخت …
      با سپاس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *