رویکرد عقلانی و مدل ABC

رویکرد عقلانی و مدل ABC راهی برای بهبود زندگی

همه ما در طول زندگی دچار ناكامي هايي شده ایم که موجب ناراحتي و عصبانيت و يأس ما شده اند؛ به دنبال نتايجي بوديم كه ميسر نشد، توقعاتي داشته ايم كه برآورده نشد و …

اغلب زماني كه در ذهن خود به ارزيابي علت اين اتفاقات هستيم عوامل تأثير گذار را در جامعه، محل كار، افراد، جغرافياي زندگي و … مي یابیم. اين در حاليست كه رویکرد عقلانی و مدل ABC به ما ثابت مي كند که عامل تأثيرگذار بر احساسات ما از درون خود ماست و نه بيرون.

آلبرت آلیس روانشناس امریکایی در روش رویکرد عقلانی و مدل ABC عنوان می کند که این عوامل بیرونی یا دیگران نیستند که ما را ناراحت می کنند بلکه “باورهای غیرمنطقی” ما است که موجب ناراحتی ما می شود.

مدل ABC شامل اجزای زیر می باشد:

حرف (A) معرف رویداد یا تجربه فعال کننده است، اتفاقی که مانع رسیدن ما به خواسته ها و ناراحتی ما می شود. گرفتاری یا دردسری که می تواند منشأ بیرونی یا درونی داشته باشد.

حرف (B) باورها، افکار، اندیشه ها، عقاید، ارزش ها، انتظارات و ذهنیت ما است كه مي تواند منطقي يا غيرمنطقي باشد.

حرف (C) پیامدها و رفتارهای ما ناشی از نگرش و تفکر ما كه بصورت رفتار و احساس بروز مي كند.

حرف (D) به چالش کشیدن و زیر سوال بردن باورهای ناکام کننده و افکار و گفتار مخرب است.

حرف (E) بینش و طرز فکر جدید و موثر است که بعد از به چالش کشیدن باورها رخ می دهد و موجب ایجاد باورهاي سالم تر و احساسات مناسب (F) می شود.

مدل ABC آلبرت آليس روشي است براي مراقبت هاي رفتاري – شناختي كه روي افكار و عقايد ناكارآمد كار مي كند. ایده اصلی این مدل این است که ما با فکر کردن به رویدادهای فعال کننده (A) ، احساسات و رفتارهایمان (C) را بوجود می آوریم که این احساسات ناشی از باورها (B) به ويژه باورهاي غيرمنطقي ماست، اما ما می توانیم با تغییر دادن افکار درونی و زیر سوال بردن آنها (D) کم کم اعمال خودتخریب گر و ناامید کننده را کنار گذاشته و از آنها رها شده و به طرز فکر جدید و مناسب (E) دست یابیم.رويكرد عقلاني

مدل را با یک تجربه واقعي که اخیراً برای خودم پيش آمد توضیح می دهم:

حدود يك ماه قبل برای سفر برنامه ريزي كرده بودم، از بليط هواپيما و محل اقامت گرفته تا افراد و مكانهايي كه در اين سفر بايد ملاقات كنم. در روز موعود از ابتدا همه چیز بد پیش رفت، کارهای فوری اما غیرضروری در محل کار، ناهماهنگی همکاران و غرزدن های مداوم رئیس، تحلیل رفتن انرژی و اعصاب من، دیر رسیدن اسنپ و در آخر، تصادف دو خودرو دقیقاً در جلوی اسنپ کرایه ای من در بزرگراه به سمت فرودگاه؛ همه چیز دست به دست هم داد تا من از پرواز جا بمانم.

طبیعتاً اگر با رویکرد عقلانی و مدل ABC آشنا نشده بودم شروع به جستجوی مقصر می کردم: رئيسم، همكارانم، محل كار و شغلم، سیستم حمل و نقل، كشورم، شانس بد من و … ، اما با اين روش مسئله را طور ديگري تفسير کردم:

«… به هر حال این پیشامد بسیار ناخوشایند رخ داده و من هم به لحاظ زمان و هم هزینه متضرر شدم. اما باید سفرم را عملی کنم و اجازه ندهم موانع باعث تغییر برنامه ام شوند. از طرفی دنیا که به آخر نرسیده از پروازهای ساعت های بعد و یا اتوبوس استفاده می کنم. نهایتاً اینکه من سفرم را به خوبی و خوشی عملی کردم.»

اگر بپذيريم كه رويدادهاي فعال كننده (A) به خودي خود نمي توانند پيامدهاي احساسي و رفتاري (C) را ايجاد كنند بلكه باورها (B) و معنايي كه به رويدادها مي دهيم باعث احساس ما مي شوند، آنگاه هنگام تجربه احساسات منفي و انجام رفتارهاي ناكام كننده مي توانيم باورها و نگرشمان را تغيير دهيم.

پيام مدل ABC اين است كه در حالي كه عوامل محيطي مي توانند بطور منفي زندگي ما را تحت تأثير قرار دهند، ما می توانیم كنترل برخي از واكنش هايمان را داشته باشيم. مدل ABC موجب كاهش افسردگي، اضطراب، كاهش تفكر ناكارآمدی، افزايش عزت نفس و احساس اميد مي شود. تحقيقات نشان داده كه اين روش در درمان خشم موفق و اميدوار كننده است. روانشناسي مثبت معتقد است كه زندگي همه ما بهتر خواهد شد اگر اصول مدل ABC را فرا گيريم.

“The best years of your life are the ones in which you decide your problems are your own. You do not blame them on your mother, the ecology, or the president. You realize that you control your own destiny.”  Albert Ellis

« بهترین سال های زندگی شما، آن سال هايی هستند که تصمیم می گیرید مشکلاتتان را به خودتان نسبت دهيد. شما بابت آنها ، مادرتان، محيط پيرامونتان و یا رئيس جمهورتان را سرزنش نمی کنید. شما درمي يابيد كه خودتان كنترل سرنوشتتان را در اختيار داريد.» (آلبرت الیس)

یک دیدگاه برای “رویکرد عقلانی و مدل ABC راهی برای بهبود زندگی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *