خویشتن‌پذیری

خودت باش …

خویشتن‌پذیری (self acceptance) و به دنبال آن عزت‌نفس و اعتماد به نفس را می‌توان از عوامل مهم در شادی و رضایت فردی نام برد. چند بار تا به حال شده که خودتان را با همکار، فامیل، دوستان، سلبریتی‌ها مقایسه کرده‌اید؟ چند بار شده که متأسف شده‌اید از اینکه اندام یا چهره یا وزن دلخواه و مورد پسند جامعه را ندارید؟ چقدر نسبت به توانایی‌ها و نقاط قوتتان آگاه هستید و از وجود آنها خوشحال و مسرورید؟

همه ما انسان هستیم؛ موجوداتی نه چندان کامل. با این حال اغلب اوقات از دستاوردهایمان غافل هستیم و خود را با استانداردهای غیرمنطقی مقایسه کرده و دچار گناه و اضطراب و یأس می‌شویم. با توجه به اینکه رسانه‌های اجتماعی و جامعه از عوامل قوی در ایجاد این عدم رضایت و مقایسه و رتبه‌بندی است، تعجب آور نیست که میزان اضطراب در افراد به ویژه کودکان، نوجوانان و جوانان و حتی سایر افراد رو به افزایش باشد. مشخص شده انسانهایی که خود را از نظر خوب یا بد بودن، ارزیابی نمی‌کنند دارای سطح بهتری از بهزیستی روانشناختی هستند و در مسیر  شکوفایی (flourish) قرار دارند. افرادی که به دنبال تأیید از جهات مختلف هستند، ممکن است نیرو و انگیزه لازم را هنگام بازخورد گرفتن کسب نکرده و این واکنش به باورهای غیرمنطقی، منجر به احساسات منفی در آنها شود. خویشتن‌پذیری عامل بسیار مؤثری در بهبود به‌زیستی روانشناختی است.

اما راه حل چیست؟    توسعه توانایی خویشتن‌پذیری.

خویشتن‌پذیری، توانایی دیدن خود به عنوان یک انسان است با همه فضیلت‌ها و نقص‌ها. این ارزش نهادن به خود فارغ از دستاوردها و شکست‌هاست. هیچ‌یک از ما از هر نظر عالی نیست. هیچ‌کدام از ما به هیچ وجه وحشتناک نیست. خویشتن‌پذیری (پذیرش آنچه که هستیم و نه امتیازدهی یا خودتنبیهی) شامل یک موضع‌گیری شفقت‌ورزانه و دوست‌داشتنی‌تر نسبت به خودمان است و آن اینکه همه بخش‌های وجودی خودمان را بپذیریم: خوب، بد، زیبا و حتی زشت.

چند توصیه برای بهبود خویشتن‌پذیری:

* با خودشفقت‌ورزی آغاز کنیم. تحقیقات کریستین نف (Kristin Neff) که در مطلب بعدی به آن خواهم پرداخت، نشان داد که خودشفقت‌ورزی یک شکل سالم از پذیرش خود است. مثلاً زمانی‌که با خودمان صحبت می‌کنیم، تصور کنیم که با بهترین دوست خود صحبت می‌کنیم. آنچه که به خودمان می‌گوییم دارای اهمیت است. خودتنبیهی و سرزنش خود برای سلامت روانی بسیار مضر است. یک راه خوب برای شروع تمرین خودشفقت‌ورزی، تمرین بخشش است. به خودمان نامه بنویسیم و اشتباهاتی را که مرتکب شده‌ایم ببخشیم و خودمان را بابت هر آنچه که تا امروز بخاطرش خودمان را سرزنش و مجازات کرده‌ایم، ببخشیم. (پرسشنامه خودشفقت‌ورزی)

* از اشتباهات خود درس بگیریم. شکست بخشی از موفقیت است. پذیرش اینکه مواجه با خطاها و اشتباهات، فرصتی قدرتمند برای رشد و یادگیری است، بسیار کمک کننده خواهد بود. وقتی شکست جایی برای یادگیری باشد، اضطراب و قضاوت کمتر خواهد بود. دفعه بعد که اشتباه می‌کنیم، به خود بگوییم: «چه جالب! چه کار متفاوتی می‌توانستم انجام دهم؟» به طرز فکرهای ثابت موجود توجه کنیم، همه ما تعدادی از آنها را داریم. هنگامی که طرز فکرهای ثابت را تشخیص دادیم، می‌توانیم به گزینه دیگری برای یادگیری متفاوت فکر کنیم.

* خودآگاهی یکی از اولین گام‌ها برای خویشتن‌پذیری است. برقراری ارتباط با جنبه‌های منحصر به فردی که ما را به شخصیت خاصی تبدیل می‌کند، شروع بسیار خوبی است. شاید نگاهی به نقاط قوت و خصوصیات منحصر به فردمان، فرصتی برای کشف خودمان باشد. جنبه‌های زیادی از خودمان وجود دارد که نمی‌توانیم تغییر دهیم. مثلاً رنگ چشمان، طول قدمان؛ اما پذیرش کامل و در آغوش گرفتن آنها به عنوان هدایایی که برای ما بی‌نظیر است، به ما کمک می‌کند تا به سمت خویشتن‌پذیری حرکت کنیم. رها کردن آنچه نمی‌توانیم تغییر دهیم در حقیقت توانمندسازی خودمان است.

* از خودقضاوتی‌ها و خودانتقادی‌های خود یک لیست تهیه کنیم. دو ستون رسم کنیم، در یک ستون مواردی که بخاطرش خودمان را مورد قضاوت منفی قرار می دهیم و در ستون دیگر پذیرش آنها و ببینیم که چگونه این انتقادات بعداً می‌توانند به خویشتن‌پذیری مبدل شوند.

* تنظیم هدف می‌تواند یک فعالیت مفید باشد که در آن درگیر خویشتن‌پذیری می‌شویم. تعیین اهداف واقع‌بینانه و جشن گرفتن زمانی که آنها محقق می‌شوند، در واقع پذیرش کارهایی است که می‌توانیم با همه وجودمان انجام دهیم.

* ریسک‌پذیری سالم داشته باشیم. برای جلوگیری از تحقیر، قضاوت و بازخورد شخصی منفی، بسیاری از افراد آگاهانه «فعالیت‌های بی‌خطر» را انتخاب می کنند. افراد با خویشتن پذیری قوی و استوار، انتخاب چیزهای ناآشنا را فرصت تلقی می‌کنند. زندگی پرماجرا و ریسکی می‌تواند به آرامی و به تدریج ما را در راستای الگویی جدید سوق دهد.

* گفتگوی با خود یک تمرین عالی برای افزایش خویشتن‌پذیری است. مثلاً به آخرین باری فکر کنیم که موفق به انجام کار سختی شده‌ایم و به خود یادآوری کنیم: “من قبلاً کارهای سخت انجام داده‌ام؛ اکنون هم می‌توانم این کار را انجام دهم! “

“خیلی خوب است که مقبول و مورد پسند دیگران قرار بگیرم، اما حتی اگر با انتقاد روبرو شوم باز هم خودم را قبول دارم.”

“من آنچه را که هستم می‌پذیرم، حتی اگر بعضی از صفات یا رفتارهایم را دوست نداشته باشم.”

“عملکرد من در مدرسه/محل کار/خانواده، به تنهایی نمی‌تواند ارزش من را به عنوان یک شخص تعیین کند.”

در حقیقت این واقعیت را تقویت کنیم که وقتی اتفاقات منفی رخ می دهند، ویژگی‌های مثبت پاک نمی‌شوند و لازم است که خود را نوازش کنیم.

* پذیرش بی‌قید و شرط دیگران را تمرین کنیم. هنگام تعامل با دیگران، سعی کنیم آنها را به عنوان یک انسان کامل ببینیم. در نظر بگیریم که اکثر مردم سعی می‌کنند بهترین تلاش خود را انجام داده و بهترین نسخه خود باشند.

https://positivepsychology.com/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *