تاب آوری

تاب آوری در سیلی واقعیت (یافتن رضایت مندی هنگام مواجه با موانع و سختی های زندگی)

تاب آوری در سیلی واقعیت عنوان کتابی از روان درمانگر معروف “راس هریس”، بنیان گذار روش ACT (درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد) است. کتاب ترجمه دکتر کتایون دانشوریان و یاسمین قریب و انتشارات سبزان می باشد.

برای توضیح مختصری در مورد این روش بهتر است از گفته های خود راس هریس استفاده کنم:

هدف ACT افزایش انعطاف پذیری روان شناختی و خلق یک زندگی غنی و معنادار است. در واقع توانمندی حضور در لحظه، گشودگی نسبت به تجربه های جدید، اقدام در جهت اهداف و ارزش های زندگی، موضوعاتی است که در این روش جستجو می شود. مفاهیم این روش مبتنی بر ذهن آگاهی و ارزش هاست. 

نویسنده در کتاب تاب آوری، به خودافشایی در مورد زندگی خود می پردازد؛ از احساس خود زمانی که متوجه می شود پسر دو ساله اش مبتلا به اوتیسم است می نویسد و همین خودافشایی موجب کشش خواننده و ملموس بودن کتاب می شود. معمولاً ما زمانی که وجه مشابهت با دیگران داریم مشتاق تر هستیم که بیشتر بدانیم، همین موضوع حس همدردی و همزادپنداریِ خواننده را برانگیخته و تمایل به خواندن ادامه کتاب دارد.

تاب آوری

هریس از سیلی های زندگی می گوید، از بالا و پایین های زندگی، از کسانی که حادثه های استرس زای بزرگی را در زندگی تجربه کرده اند، مرگ عزیزان، ورشکستگی، طلاق و جدایی، بیماری و معلولیت و …

او از شکاف واقعیت صحبت می کند؛ شکاف و فاصله بین دو واقعیت: واقعیت آنچه که هست و واقعیت آنچه که تمایل داریم باشد و البته که هر چه این شکاف و فاصله عمیق تر و بیشتر باشد احساسات ما برانگیخته تر و دردناک تر و غیرقابل تحمل تر خواهد بود.

او معتقد است که ما نمی توانیم به همه آنچه که می خواهیم برسیم، اما می توانیم یک زندگی ارزشمند و غنی داشته باشیم؛ و این کتاب در این زمینه با ما کمک خواهد کرد. او درمان ACT را به فیلی تشبیه کرده که ۲۲ مَرد از ۲۲ زاویه به آن نگاه خواهند کرد و طی ۲۲ فصل ما را با این روش آشنا می کند.

در هر فصل او به یکی از ابعاد روش ACT می پردازد و با مثال هایی در مورد خودش، بیمارانش یا تجربیاتش به شرح آن می پردازد و در انتهای فصل با تمرین های ذهن آگاهی، به طور عملی این روش را به خواننده آموزش می دهد.

نکته ای که در اینجا لازم به ذکر است اینکه روش های ذهن آگاهی، تمرین هایی هستند شبیه ورزش یوگا که با تمرکز بر اعضای بدن از ذهن و فکر گرفته تا تنفس، موجب آرامش و حضور در لحظه را می شوند. امروزه یکی از راه های موثر در روانشناسی مثبت گرا تمرین های ذهن آگاهی است و درمانگران تلاش می کنند تا این روش ها جایگزین دارودرمانی شوند. اگر چه متأسفانه در ایران افراد کمتر اعتقادی به درمان شدن با این روش ها خواهند داشت.

در ادامه کتاب، هریس برای افزایش تاب آوری و مواجهه با هر نوع شکاف واقعیت در زندگی، استراتژی زیر را به ما معرفی می کند:

۱- با خودتان به مهربانی رفتار کنید.

۲- لنگر بیندازید. (در لحظه اکنون قرار بگیرید.)

۳- موضع بگیرید. (ارزش های زندگیتان و معنا و دلیل ادامه زندگی را بشناسید.)

۴- گنج زندگیتان را بیابید. (همیشه چیزی برای قدردانی وجود دارد.)

در بخش معنای زندگی که برای من از لذت بخش ترین هاست او ما را وادار به فکر کردن در مورد سوالات زیر، هنگام مواجه شدن با مشکلات می کند:

* چگونه می توانم از این تجربه درس بگیرم یا رشد کنم؟

* کدام کیفیت های شخصی را می توانم پرورش دهم؟

* کدام مهارت های عملی را می توانم بیاموزم یا در آنها پیشرفت کنم؟

در پایان کتاب، هریس عنوان می کند که:

“هرگز نمی توان تظاهر به نبودن درد و رنج کرد اما همیشه و حتی در زمان رنج و درد هم چیزهایی برای قدردانی وجود دارد. اگر مایل به یادگیری باشیم می توانیم آن را از طریق مشکلاتی که در زندگی داریم بیاموزیم، مهم نیست چقدر دردناک و ترسناک باشد، همیشه می توانیم چیزی مفید از آن بیاموزیم.”

در انتهای این مطلب و معرفی این کتاب، پاراگراف زیبا و ارزشمندی از این کتاب را به شما خواننده عزیز تقدیم می کنم:

“حضور در زمان حال و معنا، دو یار صمیمی هستند. معنا به زندگی ما جهت می دهد و حضور به ما امکان می دهد از سفر خود بهترین استفاده را ببریم. اگر شما حضور بدون معنا دارید، مثل این است که در قایقی بدون بادبان نشسته اید؛ بدون کنترلِ جهت و دستخوش طوفان و حوادث طبیعی.”

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *