استرس

آموزش بازیابی و تأثیر آن بر استرس

همانطور که در مطالب قبلی اشاره شد، زندگی و حوادث آن می توانند بوجود آورنده استرس و چالش های دشوار در زندگی شوند؛ یکی از رخ دادهای سخت زندگی ابتلا به بیماری های ناگهانی و صعب العلاج است. بیماری های خاص مانند بیماری های کلیوی، ایدز، سرطان، MS و … به علت نیاز به درمان های سخت و هزینه بَر بودن و درمان های طولانی مدت، فرد و خانواده را دچار استرس و فشار روحی، روانی، مالی کرده، عملکرد فرد را کاهش داده و اثرات منفی متعددی بر کیفیت زندگی فرد می گذارد، همچنین تنش و اضطراب و درماندگی عمیقی در بیمار و اطرفیان ایجاد می نماید. به ویژه اگر بیمار کودک باشد تأثیرات منفی بیشتر خواهد بود. مشکلاتی نظیر تنش در روابط والدین، مسائل مالی، مسائل اجتماعی، تغییر در وظایف شغلی، کمبود وقت خانواده برای کودکان سالم و … از جمله آنهاست.

معمولاً والدین این کودکان در تشخیص اولیه بیماری، دچار ضربه و شوک شده و به خصوص مادران چون بیشتر در گیر فرزندان هستند و در طول درمان هم حضور بیشتری در کنار کودکشان دارند و مسئول نگهداری و مراقبت از آنها هستند در معرض افسردگی شدید خواهند بود.

در چنین شرایطی مادرانی که قدرت بازیابی بالاتری دارند با خوش بینی، اعتماد به نفس و قابل کنترل دیدن رویدادها با بیماری فرزندشان روبرو شده و آسیب های کمتری را متحمل می شوند. زیرا بازیابی توانایی غلبه بر مشکلات علی رغم در معرض فشارهای شدید قرار گرفتن است. در واقع بازیابی مانند یک واکسن از آنها در مقابل این استرس ها محافظت می کند.

یکی از روش های مناسب و موثر برای افزایش بازیابی (تاب آوری) مادران در چنین شرایطی آموزش است. تحقیقات نشان داده که این سبک برنامه ها نظیر آموزش، سودمندتر و موثرتر از مشاوره های فردی است و پیشنهاد شده که آموزش والدین به عنوان بخشی از برنامه درمانی کودکان سرطانی در نظر گرفته شود.

در سال ۱۳۸۸ در بیمارستان امام خمینی تهران پژوهشی با هدف ” تعیین میزان تأثیر آموزش بازیابی بر سطح استرس مادران دارای فرزند مبتلا به سرطان” انجام شد. تعداد ۳۰ مادر دارای فرزند سرطانی ۱۰ الی ۱۳ ساله به طور مساوی و البته تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار داده شدند. پرسشنامه بازیابی کانردیویدسون و استرس والدین آبدین در بین آنها توزیع شد و سپس گروه آزمایش ۹ جلسه آموزش بازیابی (هر جلسه به مدت یک ساعت) شرکت کردند. آموزش در ۳ بُعد بود:

۱- آشنایی با مفهوم بازیابی و ویژگی های افراد بازیاب

۲- عوامل حمایتی داخلی و خارجی

۳- آشنایی با راه های ایجاد بازیابی

نتیجه اینکه مادرانی که در گروه آزمایش، آموزش بازیابی دیده بودند به طور محسوسی سطح بازیابی شان افزایش و سطح استرسشان کاهش یافته بود. در واقع افزایش بازیابی موجب شده بود آنها بتوانند ساز و کارهای بهتری برای مقابله با این تروما یافته و کمتر آسیب ببینند.

استرس

 

منبع: فصلنامه علمی و پژوهشی روانشناسی سلامت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *